قلعه ارشق در استان اردبیل (مشگین شهر)

قلعه تاریخی ارشق هم چون سایر قلعه های قره داغ آذربایجان در 62 کیلومتری شمال باختری مشگین شهر و در سواحل باختری رودخانه پر آب قرار دارد و دریک منطقه بی نظیر( از لحاظ طبیعت ) واقع شده است.
 از نظر تاریخی ، ارشق در منطقه ای قرار گرفته که در عهد اشکانیان و ساسانیان مهد تمدن باستان بوده و آثار به دست آمده از دل خاک نشان گر این واقعیت است . آثار عتیقه محدوده ارشق و آن چه از کندوکاو ارشق به دست آمده زینت بخش موزه ها بوده و ما را به یک دوره بی نظیر تاریخی رهنمون می سازد .
ارشق را در کتاب های جغرافیایی قدیم جزو تومان مشگین به حساب آورده اند . چنان چه در سابقه تاریخی این مجموعه آمده است « تومان مشگین ، در این 7 شهر است ، مشگین ، خیاو ، انار ، ارجق ( ارشق ) و اهرو تکتپه و کلیبر » .
ارشق از نظر طبیعت منطقه بسیار زیبای مشگین شهر بوده و جالب ترین مراتع بهاره و پاییزه عشایر شاهسون می باشد . دهستان ارشق که « قلعه ارشق » به نام آن معروف شده است از خاور به خاک جمهوری آذربایجان ، از باختر به دهستان مشگین خاوری و از شمال به دهستان برزند و اجارود و خروسلو محدود می شود .

ادامه نوشته

اصول اصلی حفاری

1.باید ابعاد محدوده حفاری را کمی بزرگتر از نقطه اصلی برای حفاری در نظر گرفت.

2.باید در حفاری وسایل حفاریتان کامل و از جنس و کیفیت مناسبی انتخاب شوند.

3.بایدشکل هندسی حفاری شما به شکل مربع یا مستطیل باشد.(خیلی مهم) هر چقدر عمق کار شما بالاتر باشد نقش این آیتم مهمتر می شود.

4.بایدقبل از اقدام به حفاری محلی که باید خاکها ریخته شوند را مشخص کنید فاصله خاکهایی که از محل حفاری بدست می آید تا نقطه اصلی باید حداقل 2 متر باشد.

5.باید قبل و بعد از حفاری از منطقه حفاری عکس و فیلم تهیه نمود.

6.باید چهار طرف منطقه حفاری را به وسیله نخ و ریسمان به صورت یک قاب محصور در بیاورید.

7.نباید با عجله اقدام به حفاری نمود باید با حوصله بعد از اینکه مقداری زمین را حفر کردید کمی صبر نموده زمین را تمیز کنید تا مشخص شود آیا لایه های خاک تغییر می کنند و یا مکان حفاری شما اشتباه است.

کهنه قلعه (مشگین شهر)

این قلعه در منطقه ای بر روی تپه طبیعی در قسمت غرب رودخانه خیاو چاری قرار دارد.

ارتفاع تقریبی آن 1416 متر از سطح آبهای آزاد و در طول جغرافیایی 47 درجه و 41 دقیقه و 22 ثانیه و 2 صدم ثانیه و عرض جغرافیایی 38 درجه و 24 دقیقه و 12 ثانیه در ضلع شمای دروازه اردبیل با بنای تقریباً مستطیل شکل بطول 250 متر و عرض 102 متر با مصالح سنگ ،چینه ،خشت خام با ملات گلی در ادوار مختلف ساخته شده و چندین بار مرمت و بازسازی شده است.

بنای اولیه این قلعه در شاپور دوم ساسانی در سال 337 میلادی بدستور نرسه هرمز حکمران ساسانی در خیاو به مدت 6 سال ساخته شده است.

وجود سنگ نبشه ای به خط پهلوی ساسانی در جبهه شمالغربی این بنا در فاصله 150 متری در آبراهه خیاو چایی واقع شده است، تاریخ بنایان گذاری قلعه را تا دوره ساسانی عقب برد ولی متلسفانه سنگ نبشته مزبور بر اثر عوامل طبیعی و انسانی تخریب و از بین رفته است و در سال 1345 توسط آقای کام بخش فرد باستانشناس زبر دست ایرانی شناسایی و تحت شماره 618 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

مرمت و گمانه زنی فصل اول گروه باستانشناسی به سرپرستی آقای علی ولی نوری در سال 1366 بمدت 25 روز در کهنه قلعه انجام گرفت و در کاوشهای فصل دوم گروه باستانشناسی به سرپرستی آقای عقیل عابدی در سال 1367 در کهنه قلعه با وجود دیواری بزرگ در ضلع شرقی از نوع بقایای معماری سنگی و چینیه ای پی برده که در مدت خاکبرداریهای این فصل حدود 20 متر از طول دیوار مشخص شده و پهنای دیوار مزبور به عرض 10/2 متر میرسد.

آن بخش از دیوار سنگی که تا اینجا شناخته شده ، نقشه آن منطبق با نقشه فعلی قلعه نیست و این موضوع بیانگر این است که دیوار قلعه ساسانی در این بخش براثر عوامل گوناگون فرو پاشیده و در بازسازی و یا بنیانگذاریها نقشه قلعه اندکی کوچکتر شده است.

در کاوشهای باستانشناختی در کهنه قلعه نشانه های از مواد فرهنگی سفالهای دست ساز و چرخ سازبرنگ نخودی و خاکستری و فلز مفرغ مربوط به عصر آهن سه بدست آمدت که منسوب به اقوامی است مشهور به اورارتور که در آستانه شکل گیری دولت ماد و در مواردی حتی پیش از آن در بیشتر نقاط آذربایجان که نشانه های از فرهنگ و تمدن آنها مشاهده شده است.

در منابع یاد شده تاریخی که نادرشاه افشار هنگام بازگشت از دشت مغان مدتی در این قلعه اقامت داشته و این گفته تاریخی میرساند که قلعه یاد شده در حدود 300 سال پیش معمور و پابرجا بودن و در زمان قاجاریه و حتی دوره پهلوی اول بصورت پادگان سواره نظام استفاده میشده است .